การออกแบบบ้านเพื่อสร้างสภาวะน่าสบาย | Comfort Zone in Home Design
เข้าใจ 3 ตัวแปรหลัก (Function, Material, Environment) และแนวคิด Passive vs Active Design เพื่อสร้างบ้านที่ทั้งเย็นสบายและประหยัดพลังงาน
ทำไมการออกแบบบ้านถึงสำคัญ
การ ออกแบบบ้าน ไม่ใช่แค่ความสวยงาม แต่ต้องคำนึงถึงตัวแปรสำคัญรอบด้าน เพื่อสร้างพื้นที่ที่ผู้อยู่อาศัยอยู่ได้อย่างมีความสุขและสบายตัวที่สุด หรือที่นักออกแบบเรียกว่า Comfort Zone
3 ตัวแปรหลักที่ต้องคำนึงถึงในการออกแบบบ้าน
นักออกแบบมักเริ่มจาก 3 ปัจจัยพื้นฐาน เพื่อสร้างสภาวะที่เหมาะสมทั้งด้านที่มองเห็น (รูปธรรม) และด้านความรู้สึก (นามธรรม):
- ประโยชน์ใช้สอย (Function): การวางตำแหน่งห้อง ขนาดพื้นที่ และการจัดวางที่ตอบโจทย์ชีวิตประจำวัน
- วัสดุที่ใช้ก่อสร้าง (Material): เลือกวัสดุที่สวยงาม ทนทาน และมีคุณสมบัติช่วยกันความร้อน
- สภาพแวดล้อม (Environment): ภูมิอากาศและภูมิประเทศรอบบ้านกำหนดทิศทางลมและแสงแดด
สภาวะน่าสบาย (Comfort Zone) คืออะไร?
เรือนไทยสมัยก่อนให้ความรู้สึกเย็นสบายแม้อากาศภายนอกจะร้อนจัด เพราะสร้างสภาวะที่ร่างกายรู้สึกสบาย ซึ่งไม่ได้ขึ้นอยู่กับ อุณหภูมิ (Temperature) เพียงอย่างเดียว แต่ยังมีตัวแปรสำคัญคือ:
- ความชื้นสัมพัทธ์ (Relative Humidity)
- ความเร็วลม (Velocity)
- การถ่ายเทอากาศภายในพื้นที่
Passive vs Active Design: วิธีการสร้างบ้านให้เย็นสบาย
เราสามารถสร้างสภาวะน่าสบายได้ 2 แนวทางหลัก:
| แบบ Passive (พึ่งพาธรรมชาติ) | แบบ Active (พึ่งพาเทคโนโลยี) |
|---|---|
เน้นความยั่งยืนและประหยัดพลังงาน:
|
เน้นความรวดเร็วและสะดวกสบาย:
|
ข้อแนะนำจากสถาปนิก
แนวทางที่ดีที่สุดคือใช้ Passive Design เป็นพื้นฐาน และเสริมด้วย Active Design เมื่อจำเป็น เช่น ออกแบบบ้านให้รับลมและกันแดดได้ดีก่อน เพื่อให้เครื่องปรับอากาศทำงานน้อยที่สุด ซึ่งช่วยทั้งโลกและช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายระยะยาว